خانه / پزشکی / دامپزشکی / آبستني كاذب در سگ

آبستني كاذب در سگ

در اين مقاله به بررسي پاتوفيزيولوژي، علائم كلينيكي، درمان و پيشگيري از آبستني كاذب كلينيكي در سگ پرداخته شده است. آبستني كاذب كلينيكي سيندرومي است كه در سگهاي غير آبستن ديده مي شود و با علائمي چون لانه سازي، رشد غدد پستاني، شيرواري و غيره همراه است.
اين سيندروم در سگهاي مادة غير آبستن و در حدود ۶-۱۲ هفته پس از فحلي رخ مي دهد. تشخيص آن بر پاية علائم كلينيكي است. در حالي كه پرولاكتين نقش اساسي در بروز علائم اين سيندروم دارد ولي علت اتيولوژيك دقيق آن هنوز شناخته نشده است.
اختلاف در حساسيتهاي فردي نسبت به پرولاكتين و يا اختلافهاي مولكولي اين هورمون مي تواند منشاء اختلاف در شيوع و شدت اين سيندروم بين سگهاي يك نژاد و يا نژادهاي مختلف باشد.
ارتباط بين آبستني كاذب و متعاقباً بروز تومورهاي پستاني، اهميت درمان اين سيندروم را بيشتر مي كند. استفاده از استروئيدهاي جنسي و پروژستين ها كه قبلاً در درمان آبستني كاذب معمول بود عوارض جانبي زيادي به همراه داشت.
ثابت شده است كه استفاده از داروهاي مهار كننده پرولاكتين مانند بروموكريپتين، كابرگولين و مترگولين مؤثرترين روش درمان آبستني كاذب كلينيكي در سگ مي باشد؛ علاوه بر اينكه اين داروها عوارض جانبي استروئيدها را نيز ندارند.
در مورد سگهايي كه قرار نيست توليد مثل داشته باشند براي پيشگيري از اين سيندروم برداشت تخمدان از طريق جراحي توصيه مي شود چراكه درمان قطعي آبستني كاذب برداشت تخمدانهاست، كه البته بايد در دورة آنستروس انجام شود.

مقدمه
در سگها رشد و شيرواري پستانها با فاز لوتئال هر سيكل جنسي ارتباط دارد و لذا فاز لوتئال سيكل جنسي سگ مادة سالم و طبيعي، آبستني كاذب نام دارد؛ اين حالت زماني به عنوان سيندروم آبستني كاذب تلقي مي شود كه رشد و ترشحات پستاني بيش از حد نرمال باشد و چون اين حالت باعث تغيير رفتار حيوان و فعاليت پستانها مي شود آن را تحت عنوان آبستني كاذب كلينيكي نيز نام گذاري كرده اند .
رشد پستانها در تمام سگهاي مادة غير آبستن در فاز مت استروس و بين ۶-۲۰ هفته بعد از استروس ديده مي شود و حداكثر رشد پستانها حدود ۱۴ هفته پس از فحلي است .
شيوع آبستني كاذب كلينيكي در سگها دقيقاً مشخص نيست ولي اين ميزان حدود ۵۰% تا ۷۵% گزارش شده است ، هورمون پرولاكتين كه از هيپوفيز ترشح مي شود در پاتوفيزيولوژي اين سيندروم نقش اساسي دارد . شواهدي نيز مبني بر ارتباط بين بروز آبستني كاذب كلينيكي با سن، نژاد، محيط و تغذيه وجود دارد .
علائم كلينيكي
علائم معمول عبارتند از:
رفتار مادرانه مشابه قبل از زايمان
لانه سازي، كندن زمين، حالت تهاجمي، ليسيدن اشياء و ابراز احساس مادري نسبت به آنها.
رشد و شيرواري پستانها ( اتساع غدد پستاني قبل از همه در جفت خلفي اين غدد مشهود است.
افزايش وزن
بي اشتهايي
علائمي كه كمتر ديده مي شوند :
– استفراغ – اتساع شكم – انقباضات شكمي – اسهال – دفع زياد ادرار – تشنگي
چنين سگي مستعد به ورم پستان و درماتيت پستاني مي باشد .
درمان طولاني مدت با پروژستين ها، درمان ضد پروژستيني و برداشت تخمدانها در فاز لوتئال، زمينه را براي آبستني كاذب كلينيكي سگ فراهم مي كنند.

غدد پستاني خلفي متسع شده در سگ مادة مبتلا به overt pseudopregnancy با علائم رفتاري.

پاتوفيزيولوژي
در ۳۰% تومورهاي بدخيم پستاني، گيرنده هاي پرولاكتيني در پستان افزايش يافته اند ولي اينكه آيا واقعاً پرولاكتين در بروز چنين تومورهايي نقش دارد يا نه،‌ معلوم نيست، ايجاد نئوپلاسمهاي پستاني به دنبال اتساع مداوم غدد پستاني و تجمع مواد سرطانزا كه ناشي از توليد و باقي ماندن شير در آسيني هاي پستان مي باشد يكي از عواقب آبستني كاذب به شمار مي رود . سگهاي مادة مبتلا به آبستني كاذب در روز ۶۰ سيكل فحلي پرولاكتين بيشتري دارند ، اين افزايش پرولاكتين در نژاد افغان هوند بيشتر از ساير نژادها گزارش شده است.
هيچ تفاوت معني داري بين ميزان پرولاكتين سگهاي ماده اي كه به دنبال برداشت تخمدان در دورة داي استروس به آبستني كاذب كلينيكي مبتلا شده اند و سگهاي سالمي كه اين سيندروم را ندارند، ديده نمي شود .
اينكه افزايش غلظت پرولاكتين خون هميشه در شروع آبستني كاذب كلينيكي نقش دارد و يا افزايش حساسيت به پرولاكتين به تنهايي مي تواند يك محرك كارساز باشد، هنوز به مطالعات بيشتري نياز دارد، همچنين هيچ ارتباطي ميان آبستني كاذب و غلظت سرمي هورمون رشد وجود ندارد .
تشخيص
تشخيص بر اساس علائم كلينيكي است؛ در مواردي كه مشكوك به آبستني هستيم و يا براي تفريق اين سيندروم از پيومترا و سقط مي توان از طريق اولتراسونوگرافي، راديوگرافي، آزمايش خون (CBC) و معاينه فرج و واژن شرايط را بررسي نمود. لازم به ذكر است كه آبستني كاذب ممكن است با مشكلات تناسلي و غير تناسلي ديگري نيز همراه شود كه در اين موارد تشخيص مشكل تر خواهد بود.
درمان
از آنجايي كه آبستني كاذب حالت خود محدود شونده دارد لذا موارد خفيف آن نياز به درمان ندارد، گاهي بستن قلادة اليزابت براي جلوگيري از ليسيدن پستانها توصيه مي شود، محروم كردن حيوان از آب به مدت ۴-۵ روز نيز منجر به قطع شيرواري مي شود ولي باعث اختلال در عملكرد كليه ها نيز مي شود.
زماني كه تغيير رفتار حيوان به طور كامل وجود دارد، آرامبخشي بدون استفاده از داروهاي فنوتيازيني مفيد است، بايد توجه داشت كه مصرف فنوتيازينها در مورد آبستني كاذب ترشح پرولاكتين را افزايش مي دهد. از آنجايي كه اخيراً ارتباط بين آبستني كاذب و بروز تومورهاي پستاني به اثبات رسيده است لذا بهتر است موارد خفيف را نيز درمان كنيم، چراكه ممكن است منجر به ايجاد تومورها شوند، با توجه به اثرات جانبي استروئيدهاي جنسي، امروزه بهترين درمان استفاده از مهار كننده هاي پرولاكتين به خصوص آگونيستهاي دوپامين مي باشد، اين داروها به شرح جدول شماره ۱ مي باشند:

داروهاي جديد مورد استفاده در درمان آبستني كاذب سگ
دارو نام تجاري دارو اثر دارو توضيحات
Mibolerone Cheque Drops ناشناخته آندروژن ضد بارداري
Bromocriptine parlodel كاهش پرولاكتين آگونيست دوپامين- فرآورده انساني
Cabergoline Galastop كاهش پرولاكتين آگونيست دوپامين- فرآورده دامي
Metergoline Contralac كاهش پرولاكتين آنتاگونيست سروتونين- فرآورده دامي

در مورد انتخاب نوع دارو، دوز و نحوة مصرف آن، دكتر دامپزشك بر اساس شرايط بيمار و شدت سيندروم تصميم مي گيرد.

دوره جنسي يا سيكل فحلي از ۴ مرحله جدا از هم ديگر تشكيل شده است. مرحله اول كه به آن «پرواستروس» يا «پيش ‌فحلي» مي‌گويند در واقع همان دوره خونريزي يا به اصطلاح پريود سگ ماده است. در اين فاز سگ نر مي‌تواند جذب سگ ماده بشود اما سگ ماده نمي‌ايستد و اجازه جفت‌گيري نمي‌دهد. فرج سگ ماده در اين مرحله متورم و ترشح خوني مشاهده مي‌شود. طول اين دوره به طور ميانگين ۹ روز است اما مي‌تواند از ۳ روز تا ۲۱ روز بسته به طبيعت بدني حيوان متغير باشد. بنابراين اگر سگي تا سه هفته خونريزي‌اش طول بكشد يك مورد طبيعي مي‌تواند باشد.
مرحله دوم به نام «استروس» يا مرحله فحلي» است. در اين دوره سگ ماده به سگ نر اجازه جفت‌گيري مي‌دهد. خونريزي در اين مرحله معمولاً قطع و تبديل به ترشحات شفاف و لزج مي‌گردد. در مرحله استرس فرج متورم و بزرگ باقي مي‌ماند. اين دوره نيز حدود ۲۱-۳ روز (ميانگين ۹ روز) مي‌تواند طول بكشد. در اين دوره است كه تخمك‌گذاري انجام شده و در صورت جفت‌گيري سگ ماده مي‌تواند آبستن شود.
مرحله سوم «دي استروس» يا «مت استروس» نام دارد. در اين دوره ترشحات از واژن قطع شده و فرج تورمش را كم‌كم از دست مي‌دهد و به حالت عادي باز مي‌گردد. در صورت حامله نشدن اين دوره ۶۰-۴۵ روز طول خواهد كشيد. از شروع مرحله اول چرخه توليد مثل تا انتهاي مرحله سوم حدوداً ۳ ماه است. مرحله چهارم «آنستروس» يا مرحله «خاموشی جنسی» محسوب مي‌شود. در اين دوره معمولاً ترشحي از فرج خارج نمي‌شود و فرج كوچك و جمع مي‌گردد. با پايان يافتن مرحله آنستروس چرخه توليدمثل پايان يافته و دوباره مرحله پرواستروس يا فحلی (خونريزي) شروع مي‌شود. فاصله بين دو خونريزي بين سگ‌ها متفاوت است بعضي از سگ‌ها مثل نژاد ژرمن شپرد هر ۶ ماه يكبار و بعضي مثل كولي يا باسنجي هر ۹ ماه يكبار يعني تنها سالي يك ‌بار مي‌توانند دوره جنسي داشته باشند.
سگ‌هاي ماده مبتلا به آبستني كاذب بدون اينكه آبستن باشند علائم فيزيكي بارداري و يا رفتارهاي مادرانه از خود نشان مي‌دهند. بيشتر سگ‌هاي ماده ۱۲-۶ هفته پس از شروع دوره جنسي (خونريزي) دچار اين مشكل (يعني در دوره دي‌ استروس) مي‌گردند. نژادهاي دالماسين، بست هوند و پوينتر بيشتر از ساير نژادها دچار شده درحاليكه در نژاد ژرمن شپرد كمتر ديده مي‌شود.
در دوره‌ دي استروس اين سگ‌ها ميزان پروژسترون خون كاهش مي‌يابد اين كاهش باعث افزايش هورمون پرولاكتين مي‌گردد. به نظر مي‌رسد همين افزايش هورمون پرولاكتين (هورمون توليد شير) است كه عامل به وجود آمدن آبستني كاذب مي‌باشد. با اين حال تغييرات هورموني ديگر به همراه علل محيطي نيز مي‌توانند در ايجاد آبستني كاذب دخيل باشد.
عواملي مثل تجويز پروژسترون‌ها و يا بيماري كم‌كاري تيروئيدي مي‌توانند باعث ايجاد اين حالت گردند. حيواناتي كه با داروهاي پروژستيني (مثل مژسترول) تحت درمان قرار دارند با قطع دارو مي‌توانند علائم آبستني كاذب از خود نشان دهند.
علائم:
آبستني كاذب ممكن است در تمام سنين سگ ماده ايجاد شود. گربه‌ها به ‌ندرت دچار اين مشكل مي‌شوند. طول دوره و شدت بيماري كاملاً انفرادی بوده در يك سگ مي‌تواند خفيف و كوتاه و در سگ دیگر مي‌تواند شديد و طولاني مدت باشد. سگ‌هاي مبتلا اغلب پريشان، بي‌حوصله، بي‌اشتها گاهي و گوشه‌گير بوده و يا زوزه كشيده و پرخاشگري مي‌كنند. بزرگ شدن شكم، استفراغ، التهاب و پرخوني پستان‌ها، ليسيدن پستان‌ها، ترشح شير و یا مايع قهوه‌اي رنگ از یک پستان يا جند پستان‌ از علائم فيزيكي آبستني كاذب مي‌توانند باشند. نشان دادن رفتارهاي مادرانه از جمله آماده‌سازي بستر براي زايمان، تعلق احساسي به اشياء بي‌جان (مثل اسباب ‌بازي) و لانه‌سازي از ديگر موارد رفتاري در حيوانات است. بيشتر پستان‌هاي پاييني دچار مشكل مي‌شوند و ممكن است تورم پستان‌ها در حدي باشد كه باعث التهاب و درد نيز بگردد. ندرتاً در بعضي از موارد حيوان مي‌تواند كليه علائم مراحل اوليه زايمان را نيز از خود نشان دهد. در اين عارضه ممكن است يك يا چند علائم از موارد نام‌برده شده مشاهده شوند.
تشخيص:
دامپزشك با گرفتن تاريخچه (وجود دوره فحلي ۱۲-۶ هفته قبل) و شرح حال و پس از معاينه كامل سگ (مشاهده تورم پستان‌ها و يا شيردهي) مي‌تواند به وجود آبستني كاذب شك نمايد. با اين حال مي‌بايست ديگر علل به وجود آورنده علائم مثل آبستني حقیقی، چرك در رحم، التهاب پستان، تومرهاي پستاني و غيره را نيز در نظر داشته باشد. براي اين كار راديولوژي، سونوگرافي به همراه آزمايش خون و ادرار مي‌توانند كمك‌ كننده باشند. در برخي موارد حتي ديده شده كه آبستني كاذب به همراه چرك رحم، التهاب پستان و يا تومرهاي پستاني همزمان وجود داشته باشد. به هر حال مي‌بايست براي حصول اطمينان از عدم آبستني حقيقي راديولوژي و يا سونوگرافي انجام شود.
درمان:
مشكل آبستني كاذب معمولاً خود به خود در عرض دو تا سه هفته از بين مي‌رود. اما گاهي اين حالت مي‌تواند تا دوره بعدي آغاز چرخه توليدمثل (پريود) نيز ادامه پيدا كند. بعضي از دامپزشكان تمايل به درمان و برخي نيز آن را درمان نمي‌كنند. چيزي كه مسلما در صورتي كه علائم بيماري طوري باشد كه زندگي سگ يا صاحبش را مختل کند درمان مي‌بايست انجام بگيرد. به نظر مي‌رسد كه سگ‌هاي مبتلا مي‌توانند در دوره‌هاي جنسي بعدي نيز به نوع شديدتر آبستني كاذب دچار شوند. صاحب سگ مي‌بايست حيوان را از رفتارهاي مادرانه منع كند. همچنين با بستن پستان‌ها به وسيله بانداژ از ليسيدن پستان‌ها توسط خود سگ جلوگيري شود. از دوشيدن پستان‌ها، لمس يا گذاشتن کمپرس سرد يا گرم‌ موضعي كه باعث تحريك بيشتر مي‌شوند نيز پرهيز شوند. در صورت لزوم براي جلوگيري از ليسيدن پستان‌ها توسط حيوان از گردن‌بند اليزابت استفاده شود. با اين وجود خود گردن‌بند اليزابت نيز مي‌تواند تحريك‌كننده باشد. قطع نمودن آب و غذا كه در كتب قديمي دامپزشكي از آنها به عنوان يكي از راههاي درمان اشاره شده‌اند نيز معمولاً ‌بي‌فايده اند( مگر کاهش اندک) و انجام اين كار توصيه نمي‌شود.
در صورت صلاحديد دامپزشك براي كنترل علائم آبستني كاذب از داروهاي كاهش‌دهنده هورمون پرولاكتين مثل بروموكريپتين يا کابرگولین استفاده مي‌گردد. اگر التهاب و عفونت پستان نيز وجود داشته باشد معمولاً آنتي بيوتيك‌هايي مثل سفالكسين تجويز مي‌شود. بايد توجه داشت تجويزپروژسترون توصيه نمي‌شود.
اگر اين حالت به درمان‌هاي ذكر شده پاسخ نداد يا علائم طولاني و مزمن شدند، عقيم نمودن سگ به وسيله عمل جراحي بهترين راه كنترل آبستني كاذب مي‌باشد. توصيه مي‌شد در خلال وجود علائم اين مشکل عمل عقيم‌سازي انجام نگردد و پس از دوره حاد يا هنگام مرحله خاموشی جنسي (آنستروس) اقدام به عمل عقيم‌سازي شود.
پيشگيري:
آبستن شدن سگ از ايجاد آبستني كاذب در آينده جلوگيري نمي‌كند بنابراين نبايد براي حل اين مشكل اقدام به جفت انداختن حيوان نمود. بهترين روش پيشگيري و همچنين تكرار پي در پي آبستني كاذب عقيم‌سازي مي‌باشد. به نظر مي‌رسد شانس ابتلا به تومرهاي پستاني در سگ‌هايي كه به صورت مكرر به آبستني كاذب دچار مي‌شوند نسبت به ديگر سگ‌ها افزايش پيدا مي‌كند.
لینک های دانلود دانلود با لینک مستقیم
حجم فایل
نوع فایل
پسورد فایل

درباره salar dolkhani

salar dolkhani
با سلام خدمت شما بازدید کننده عزیز,امیدوارم از بازدید سایت ما لذت برده باشید و مورد پسندتون قرار گرفته باشه و با نظرات و انتقاداتون ما را در پیشرفت کمک کنید,من دکتر سالار دولخانی دامپزشک عمومی هستم شماره تماس: 09215485609

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

eighty ÷ = twenty